نگین سبز فارس ( بوانات )

1

به نام خدا

با عرض سلام خدمت تمامی علاقه مندان به شهرستان سرسبز و زیبای بوانات

سلام گرم بنده را پذیرا باشید

ناشناخته هاي طبيعي و تاريخي در مزايجان

• چشمه پير كدوئيه، چشمه هاي كوه خالشت، رودخانه مزايجان، تپه معروف غلاتو، چنارهاي دشت كهكوئيه و تفرجگاه شيخ نصرالدين از جمله اماكن زيبا و سياحتي مزايجان است.

روستاي مزايجان داراي اماكن تاريخي و تفريحي فراوان است كه مي تواند در جذب گردشگر بسيار با اهميت باشد. مطلب زير، فهرستي از ۱۰مكان پرجاذبه است كه با شرحي كوتاه آمده است.
* چشمه پير كدوئيه: در پاي كوه سرسفيد چشمه زيبا و بانشاط پير كدوئيه است كه درسالهاي پرباران آب خروجي آن به سي اينچ مي رسد و درختان كهنسال چنار و بوز داراي عمر چندصدساله است و آب چشمه در زمستان گرم و در تابستان بسيار خنك و سرد است. مكاني است بسيار زيبا براي ايجاد اردوگاه كه در صورت توجه مي تواند قطب گردشگري شود.
* دو چشمه معروف و باصفا در وسط كوه خالشت به نامهاي زرشك كوه و بيدمريم.
* چشمه معروف آب گرم در نزديكي چشمه پير كدوئيه كه از وسط كوه بيرون مي آيد و آب فراواني دارد.
* رودخاه مزايجان به طول ۲۰كيلومتر سرسبز و باصفا با درختان انبوه و چمنزارها منظره جالبي دارد.
* سنگ رستم: در پاي كوه خالشت سنگ بزرگي قرار دارد كه به سنگ رستم معروف است و به عقيده قديمي ها رستم زال قهرمان نامي ايران باستان و شاهنامه هنگام عبور از اين منطقه شبي در كنار اين سنگ آرميده است.
* تپه معروف غلاتو در قسمت غرب روستا به شكل هرم است. ريش سفيدان مي گويند، در بالاي تپه قلعه اي وجود دارد كه به زبان محلي به غلاتو معروف است كه قلعه دختر گبر نيز ناميده مي شود، بزرگان اشياي قيمتي خود را در آنجا نگهداري مي كرده اند. پيران قديم مي گويند، در گذشته هاي دور سكه اي با قدمت ۱۳۰۰سال قبل از اسلام در آن پيدا شده است.
* آرامگاه امامزاده بي بي خاتون دخت گرامي امام موسي كاظم(ع) كه در زمان ورود حضرت امام رضا(ع) به ايران آمد و وفات يافته است. در محوطه امامزاده چنارهاي كهنسالي وجود دارد.
* چنارهاي دشت كهكوئيه كه دورتنه آن به چند متر مي رسد و بلندي آن به صدمتر مي رسد و از درختان قديمي و تنومند روستا است.
* آثار تاريخي موجود در گلودزدو كه حدود چهل پله در كوه دارد ومحل نگهداري اشيا و اثاثيه قديمي ها بود و در اتاق ۲*۲ نگهداري مي شده است. چاه بزرگي كه در بالاي تپه و وسط اين اتاق است.
* تفرجگاه شيخ نصرالدين، تفرجگاه قنات كهن قاضي باما در چاه عميق، تفرجگاه منطقه دوزدوئيد، غار محرم، غار كوه سفيد، غار كوه خالشت، وجود آسيابهاي آبي، كرش مخصوص گرفتن شيره انگور، كوههاي بلند و سر به فلك كشيده با گياهان دارويي و جانوران وحشي مثل كل، بز، ميش، گرگ، پلنگ، روباه، شغال، كبك، تيهو و... و دهها اثر تاريخي و تفريحي ديگر در منطقه مزايجان براي ديدار گردشگران وجود دارد كه متأسفانه ناشناخته مانده اند.

آثار تاريخي روستا در شرايطي نه چندان مطلوب

• قدمت برخي سنگ قبرهاي گورستان پير كدوئيه به ۴۰۰سال پيش مي رسد. بر روي برخي از سنگها تصاوير زن ومرد شمشير، سرو، كاج شير و آيات قرآن به چشم مي خورد.

يكي از قبرستانهاي قديمي روستاي مزايجان، قبرستان «پير كدوئيه» است كه در كنار قلعه اي به همين نام قرار دارد. سنگ قبرهايي دراين قبرستان وجود دارد كه تاريخي چهارصد ساله دارد و بيشتر بر روي آن نقوشي حك شده است.
بيشتر اين سنگ قبرها به صورت افقي و بعضي به صورت عمودي نصب شده كه برروي آنها به آيات قرآني و تصاوير شمشير، سرو، كاج، شير و در بعضي موارد تصاوير و شكل زن يا مرد به چشم مي خورد. روي سر بعضي از سنگها شيار و گودي نيز ايجاد شده است. اين سنگ قبرها معمولا ً با هم فرق دارد و علت آن هم شايد به خاطر فاصله طبقاتي است كه كاملاً رعايت شده است. به روي برخي از سنگ قبرها آيات قرآني بيشتري ديده مي شود. گذشتگان عقيده داشتند كه حك آيات قرآني بر روي اين سنگ قبرها باعث مي شده كه شيطان سراغ مردگان نيايد.
علاوه بر قبرستان پير كدوئيه در اطراف مزايجان قبرستانهاي قديمي ديگري نيز وجود دارد كه سنگ قبرهاي آنها داراي قدمت و ارزش تاريخي زيادي است كه اطلاعات خوبي را در مورد گذشته روستا دربردارد. از جمله قبرستان گبرها در شرق مزايجان است. آثار اندكي از قلعه دختر در منطقه كوهستاني دزد وئيد نيز هنوز باقي است. از طرفي به خاطر بي توجهي مسؤولان يكي از بزرگترين اثرات ميراث فرهنگي به نام حمام خزينه اي مزايجان متأسفانه به خاطر جاده سازي كاملاً از بين رفت. آثاري از آسيابهاي آبي قديمي نيز در داخل و اطراف مزايجان باقيمانده است كه حكايت از رونق كشاورزي در منطقه دارد.
در گذشته امامزاده اي در كنار قلعه پيركدوئيه بود كه هم اكنون از بين رفته است. همچنين در چند قدمي قبرستان، چشمه معروف پير كدوئيه كه شهرت بسياري دارد و محل تفرجگاهي براي ساكنان شهرستان و ديگر شهرستانها و استانها در بهار وتابستان است، قرار دارد. آب اين چشمه دشت وسيعي را مشروب مي كند. مردم عقيده دارند چشم نظر كرده است و از نظر قداست احترام خاصي براي آن قايل هستند و به آن بي احترامي نمي كنند. حتي عشاير اطراف كه در بهار و تابستان به اين منطقه مي آيند عقيده دارند بايد سالي يك بار گوسفندان خود را در اين چشمه شست وشو دهند. آنها به دنبال اين كار حتماً بره يا بزغاله اي ذبح مي كنند و گوشت آن را نذر و بين مردم تقسيم مي كنند.
مهدي يوسفي

+ نوشته شده در 87/11/14ساعت 12:0 توسط محمد حسامپور |

6

	شهرستان بوانات
شهرستان بوانات به خاطر وجود رودخانه بوانات، مساعد بودن هوا و حاصل‌خيزی خاک ايجاد و رشد يافته است. مركز شهرستان بوانات شهر سوريان است كه در طول جغرافيايي 53 درجه و 39 دقيقه و عرض جغرافيايی 30 درجه و 27 دقيقه و بلندی 2180 متر از سطح دريا واقع است. سوريان در 142 كيلومتری جنوب خاوری آباده و در 56 كيلومتری خاور راه اصفهان – شيراز قرار گرفته و آب‌و هوای‌آن معتدل است. شغل اصلی و عمده مردم اين منطقه كشاورزی و باغ‌داری‌است. آب مورد نياز برای كشاورزی از رودخانه بوانات و قنات‌ها منطقه تامين می شود. عمده‌ترين محصولات‌كشاورزی‌اين شهرستان را گندم، جو، گردو، انگور، سيب، آلو، كشمش و پنبه تشكيل مي‌دهد. از نظر اهميت دام‌داری پس از كشاورزی قرار دارد و فرآورده های‌دامی و لبنی از توليدات بخش دام‌داری شهرستان است كه عموما به مصارف داخلی می رسد. كشمش، گردو و آلو نيز جزو محصولات صادراتی اين منطقه محسوب می‌شود. گيوه دوزی و قالی‌بافی از صنايع دستی اين شهرستان است. راه سوريان – صفا شهر به طول 50 كيلومتر و مسير راه سوريان – سروستان به طول 40 كيلومتر از مسيرهاي ارتباطي اين منطقه محسوب مي‌شوند. شهرستان بوانات برابر با سرشماری سال 1375 تعداد 46669 نفر جمعيت دارد كه اين افراد عموما آريايی‌نژاد هستند. مردم شهرستان بوانات مسلمان و شيعه مذهب بوده و زبان فارسی را با لهجه‌های محلی صحبت می‌كنند. شهرستان بوانات از جاذبه های‌طبيعی چون غارها و چشمه ها و جاذبه های تاريخی چون مسجد جامع سوريان برخوردار است.

+ نوشته شده در 87/11/12ساعت 18:57 توسط محمد حسامپور |

7

یار دبستانیه من با من و همراه منی(همشهری عزیز)

چوب الف بر سر ما بغض من و آه منی (همه ی فکر من تو هستی)

حک شده اسم من و تو رو تن این تخته سیاه (من و تو هردومون بواناتی هستیم)

ترکه ی بیدادو ستم مونده هنوز روتن ما (بی توجه ای مسئولین به ما ما را عقب مانده کرده )

دشت بی فرهنگی ما هرز تموم علفاش (این عقب موندگی به درد ما نمی خوره )

خوب اگه خوب بد اگه بد مرده دلای آدماش (مردم ما یکخورده به خودشون بی توجه هستند)

دست من و تو باید این پرده ها رو پاره کنه (همه ی ما باید دست به دست هم دهیم تا این معضل را از بین ببریم)

کی میتونه جز من و تو درد ما رو چاره کنه (نباید به فکر این باشیم تا کسی برامون ظهور کنه )

یار دبستانی من با من و همراه منی

چوب الف بر سر ما بغض من و آه منی

حک شده اسم من و تو رو تن این تخته سیاه

ترکه ی بیدادو ستم مونده هنوز رو تن ما

دشت بی فرهنگی ما هرز تموم علفاش

خوب اگه خوب بد اگه بد مرده دلای آدماش

دست من و تو باید این پرده ها رو پاره کنه

کی می تونه جز من و تو درد ما رو چاره کنه

کی میتونه ؟؟؟؟؟؟؟؟؟ کی؟

+ نوشته شده در 87/11/12ساعت 15:26 توسط محمد حسامپور |

8

موقعیت جغرافیایی بوانات در استان فارس

بخش هاي بوانات

نمایی از کوچه باغات بوانات بند انحرافی روستای آباده

انگورخلیلی شهرستان بوانات

+ نوشته شده در 87/11/12ساعت 14:7 توسط محمد حسامپور |

بوانات

تو بشنو از ديار ما حکايات

ز شربت خانه شهر بوانات

زصدها چشمه آب زلالش

تماشايی بود دشت و جبالش

گلستانش به بلبل ناز دارد

به گلزارش طيور آواز دارد
زناف آهويش مشک معطر

شکار قوچ در کوهش سراسر
مکان باصفا جانانه دارد

تفرجگاه بس شاهانه دارد
به کوهش کبک وتيهو بال در بال

به باغش صوت قمری می دهد حال
از آن باغ انار برده شيراز

وز آن آب زلال نيمه افراز
از آن چل چشمه و رود پر آبش

از آن املاک بی حد و حسابش
زمينش در بهاران سبزه پوشد

زکهسارش هزاران چشمه جوشد
هوايش خوش گوار و دلنشين است

نسيم دلنوازش هر پسين است
زباغش گو که سبزه می نوازد

ديارش گو که عارف پروراند
بواناتش مگوه گو مهد شيران

گلستانش بخوان شهر شهيدان

شعر از آقای بمانعلی

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 13:9 توسط محمد حسامپور |

تقديم به پرستوهايى مهاجر بوانات

پرستوهاى مهاجر بوانات
من بوانات هستم
يكى از چار بهشت عالم
دشتهايم سر سبز،
مردمم مهمان دوست،
چشمه هايم پر آب،
و درختان پر بار.
ليك، از دورى فرزندانم،
چشمه هايم پر آب، سينه ام پر تب و تاب!
سبزه زارم همگى حكم بيابان دارد.
بچه هايم همگى راهى غربت شده اند.
تك و تنها شده ام،
چشم بر راه عزيزان خودم دوخته ام،
لحظه ها مي شمرم،
مانده ام زار و غريب،
بچه هايم رفتند، ديگران آمده اند،
نه كه دلسوز نباشند. چرا، دلسوزند!
اما. . . و هزاران اما. . .
من براى آنها مثل نا مادرىام،
كه به من لطف و محبت دارند،
اما. . . مهرشان،. . . لطفشان
بگذرم. . .
دلشان از غم من آگه نيست،
و به قول شاعر:
از قيامت خبرى مى شنوند،
دستى از دور بر آتش دارند!
همگى مى آيند چند ماهى، سالى
گوشه اى مىمانند،
همه از سفره من بهره ها مىگيرند،تحفه ها مى چينند،
شاد بر مى خيزند، بارشان ميبندند،
راهى موطن خود مىگردند.
آه ! فرزندانم، آه ! فرزندانم !
همگى راهى غربت شده اند.
همه حزب اللهى،همگى مردم دوست،
همه كارى و دلسوز، متعهد، پرشور، ولى
من ندانم كه چرا؟
رخت بر بسته مهاجر شده اند؟
ترك من كرده مسافر شده اند؟
آه و افسوس از آن خاطره ها!
حيف و صد حيف از آن فرزندان!
همگى متحد و يكدل و صاف،
دست در دست نهادند و مرا،
و مرا از ستم ظلم رهايى دادند.
دل پر رنج مرا از غم ودرد تسلى دادند.
تا زمانى كه عزيزان بودند،
مهربانى وصفا رونق داشت
جويى از مهر صفا در همه جا، جارى بود
كوچه هايم وخيابان هايم
كوه ها و در و دشتم، همه جا
همه جا بوى محبت مىداد.
ليك بى روى عزيزان خودم،
چشمه لطف و صفا خشكيده،
آب آن نيست زلال،
ماه و خورشيد كدر
كوه ها گوشه غم، سرشان بر زانوست،
قمريان خاموشند،بلبلان مي نالند
و طبيعت دلگير...و...و
آه فرزندانم، چون پرستوي مهاجر رفتند
تك و تنها ماندم
غم دوري عزيزان جگرم آتش زد
اشك چشمان مرا جاري ساخت
آي فرزندانم، آي فرزندانم
باز آييد در آغوش من خسته جگر
باز آريد به من نور بصر
دل من پر درد است
كام من پر ز شرر، سينه ام پر آژنگ
خار در چشم من است!
استخوانم به گلوست!
غم هجران عزيزان خودم
كوله باري ز مصيبتها را
روي دوشم بنهاد
تحفه اي از اندوه
ارمغاني از غم
هديه داده است مرا!
من مصيبت زده ام!
كوله بارم اندوه
مانده ام چشم به راه
پس كجاييد اى فرزندانم
كه به آغوش من خسته جگر باز آييد
درد جانكاه مرا بزداييد
دل پر درد مرا يكسره خوشحال كنيد
با قدمهاي پر از لطف و صفا
و محبت كه بود كيش شما
به سراغم آييد
درد من بزداييد، عقدهام بگشاييد
چون كه گفتند بزرگان خرد
درد همدرد كه داند همدرد

سيد حسن علوى

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 13:9 توسط محمد حسامپور |

بوانات در اسفندماه

بوانات روستای سیمکان قلعه ی سرسنگی یادگار قاجاریه

پاییز

بوانات تفرجگاه چهل چشمه

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 12:56 توسط محمد حسامپور |

بقاع متبركه بوانات

1 - امام زاده شاه ميرحمزه(ع) در روستاي امام زاده بزم

۲ - امام زاده بي بي خاتون (س) در روستاي امام زاده بزم

3 - شاه زاده علي اكبر(ع) در شهر بوانات

4 - سيدمحمدمرتضي در شهر بوانات

5 - امام زاده بي بي (س) در روستاي مزايجان

6 - عون و جعفر در روستاي شيدان

7 - سيدجمال الدين در روستاي فنجان

8 - سيدمعصوم(ع) در روستاي سيمكان

9 - سيدمحمدحسين در روستاي خورجان

10 - قدمگاه محمدحنيفه در سوريان

11 - قدمگاه محمد حنيفه در روستاي قلات

12 - امام زاده شاه زاده ابوالقاسم در بخش سرچهان

13 - امام زاده شاه رستم در بخش سرچهان

14 - امام زاده شاه خاقان در روستاي ده زيارت بخش سرچهان

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 12:30 توسط محمد حسامپور |

بقاع متبركه بوانات

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 12:28 توسط محمد حسامپور |

شمع بوانات/ميرزا.

از علماء به نام بوانات استاد رجال و حدیث ميرزا محمدباقر بواناتي وفرزند فرزانه اشِِِِ حاج شيخ اسماعيل بواناتي، در کنار عالم شهیر شیخ محمد عبده که (نهج البلاغه ایشان معروف است).استاد بواناتي معلم زبان فارسي ادوارد براون نيز بوده است.

مورخين گفته اند ايشان داراي اثاري از جمله:

۱-" الدعوة المحمدية"

۲-"مفتاح الفرقان في ترتيب سورالقرآن "

وچندين اثر نيز منسوب به ايشان مي باشد.

میرزا محمدباقر بواناتی ـ عکس از کتاب سواد و بیاض استاد ایرج افشار

روحش شاد باد.

بواناتي:
ميرزامحمدباقرعالم برجسته رجالی و حدیث شناس، اديب و شاعر ايراني و آموزگار زبان فارسي در لندن . مدتي به ميرزا محمد باقر خدائي ميرزا محمد باقر کفري و ابراهيم جان معطر شهرت داشت و در لندن خود را محمد باقر ايراني مي خواند. او در ادب فارسي و تاريخ اديان و آراي ملل و نحل صاحب مطالعه و ابتکار و تصرف بود. تاريخ تولد وي مشخص نيست اما احتمال مي رود که ميان سالهاي 1230تا1235 به دنيا آمده باشد (شيرازي ذيل «معطر» شعاع شيرازي ص 445.)
ميرزا محمد باقر فرزند صابر شيداني از مردم بوانات فارس و از خانواده اي دهقان بود. مبادي علوم عصر خود را در زادگاهش فرا گرفت . بيش از دوازده سال نداشت که بي اطلاع خويشان و کسان به شيراز رفت و به تحصيل سنتي پرداخت و زبان انگليسي را نيز فرا گرفت (ديوان بيگي ج 3 ص 1636ـ 1637 رکن زادة آدميت ج 1 ص 413). نويسندة حديقة الشعرا (تأليف 1296) حدود 1275 با بواناتي در شيراز ملاقات کرده است (ديوان بيگي ج 3 ص 1637). به گفتة همو (ج 3 ص 1636ـ 1638) بواناتي مدتي به هند و عراق عرب (بغداد) سفر کرد و پس از بازگشت به وطن به بوشهر رفت و در آنجا ازدواج کرد و مدتي مترجم کنسولگري انگليس بود. وي از اين شهر راهي لندن شد و حدود پنج سال در آنجا ماند اما به علت بيماري دخترش راهي بيروت گرديد. دخترش در بيروت درگذشت (حدود 1283) و بواناتي پس از مدتي اقامت چون دولت عثماني با ماندن او در بيروت مخالف بود به ايران آمد (پيرزاده ج 2 ص 209ـ211) و در 1310 در تهران درگذشت (رکن زادة آدميت ج 1 ص 417 قس شعاع شيرازي همانجا)
بواناتي در اوايل جواني مدتي درويش مسلک بود. پس از آن نصراني و سپس کليمي شد. در جريان سير فکري و تغيير عقيده مدتي هم دهري مسلک و بي دين و منکر مباني توحيد و اعتقاد مذهبي بود اما عاقبت به اسلام گراييد و به حد کمال و تمام در ترويج مذهب اسلام تعصب داشت (پيرزاده ج 2 ص 207ـ210). به نوشتة براون (ص 12ـ13) او نظامي مذهبي از خود ابداع کرد که ترکيبي از مسيحيت و اسلام بود و آن را اسلام و مسيحيت ناميد. هنگام جواني به سبب شهرت دهريگري و بي ديني و ايراد سخنان بدعت آميز مجبور به ترک شيراز شد و در برازجان اسدآبادي او را از مرگ نجات داد (ديوان بيگي ج 3 ص 1637ـ 1638 تقي زاده ص 10 رکن زادة آدميت ج 1 ص 413ـ414).
بواناتي پيوند خود را با سيد جمال الدين اسدآبادي حفظ کرد و در 1307 به سبب اين ارتباط و به اتهام الحاد در تهران محبوس شد اما با شفاعت ميرزا علي اصغرخان امين السلطان آزاد گرديد. سه نامه از او به سيد جمال الدين مشتمل بر تمجيد و تکريم سيد باقي مانده که در کتابخانة مجلس نگهداري مي شود (براي اطلاع از متن نامه ها رجوع کنيد به افشار ص 14ـ 18).
ميرزا محمد باقر در لندن از راه تدريس زبان عربي و فارسي امرار معاش مي کرد. از جمله حسينقلي خان نواب و عباسقلي خان برادرش و ادوارد براون * (متوفي 1926 ميلادي ) خاورشناس مشهور انگليسي از شاگردان او بودند (پيرزاده ج 2 ص 210 افشار ص 18ـ 19)
آثار او عبارت اند از: دو منظومة شميسة لندنيه و سديرة ناسوتيه مملو از الفاظ مهجور و مشحون از لغات عربي و ممزوج با کنايات و استعارات دور از ذهن و مصطلحات کلامي و ديني ملل مختلف که خلاصة آنها در تاريخ مطبوعات ادوارد براون (ج 1 ص 108ـ112) به چاپ رسيده است . روضات لندني و فوحات انجمني و کنايت از قرآن معطر تفسيري است منظوم از 26 سورة قرآن که به سيزده «نسيم«تبويب شده است . بواناتي احتمالا نويسندة مفتاح الفرقان في ترتيب سورالقرآن نيز بوده باشد که نسخة خطي آن در کتابخانة براون موجود است(فهرست توصيفي نسخه هاي خطي شرقي متعلق به ادوارد براون فقيد ص 292). او همچنين در نوشتن و تنقيح «فرهنگ انگليسي به فارسي«تأليف ولستن (چاپ لندن 1889ميلادي ) شرکت و همکاري داشته است .

منابع:

ايرج افشار سواد و بياض «ابراهيم جان معطر» تهران 1344 ش
ادوارد گرانويل براون تاريخ مطبوعات و ادبيات ايران در دورة مشروطيت ج 1 ترجمة محمد عباسي تهران ] تاريخ مقدمه 1335 ش
محمدعلي بن محمد اسمعيل پيرزاده سفرنامة حاجي پيرزاده : از لندن تا اصفهان چاپ حافظ فرمانفرمائيان تهران 1342ـ1343 ش.

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 12:22 توسط محمد حسامپور |

معرفی شهرستان بوانات

پیشینه تاریخی: (زبان، فرهنگ و آداب و رسوم، قومیت ها، آثار تاریخی)

زبان: زبان اکثریت قریب به اتفاق مردم بوانات فارسی است و لغات و اصطلاحات فراوانی در ان استعمال می شود که حاکی از اصالت این زبان است. معدود روستاهای کوچکی (چنار سوخته، چشمه، لقمان، دفر، بنک و چنارزاهدان) به زبان عربی و روستای کوپان به زبان ترکی هم صحبت می کنند. اما زبان اصلی آنان فارسی است.

قومیت: قومیت مردم این سامان فارسی است.

آداب و رسوم: آداب و سنن اهالی این شهرستان کمتر دستخوش تغییر و تبدیل به فرهنگ شهری شده مردم برای اعیاد و سوگواریهای مذهبی و برگزاری سنن و شعائر اسلامی آدابی مطابق با سایر مناطق ایران داشته، اعیاد اسلامی را بسیار محترم شمرده و کار کردن در بعضی از این روزها را مانند عید غدیر و 28 صفر را بسیار مکروه و ناپسند می شمارند. تعزیه خوانی و سایر آداب و رسوم قدیمی همچنان محترم شمرده و انجام می دهند.

آثار تاریخی:

1. مسجد جامع موریان: ( شهر بوانات ) بجامانده از عهد دیلمیان قرن ششم هجری

2. پل بزرگ سوریان: این پل بر روی رودخانه اعظم بوانات قرار دارد و در متون تاریخی به پل آجری و در منطقه بنام کچی معروف است. تاریخ ساخت این پل را اواسط قرن هفتم ذکر کرده اند. پل یک دهنه و با اجر چهار گوش و ساروج ساخته شده است.

3. چهار طاق ساسانی: این بنا در روستای منج و بر فراز یک تپه در مجاور رودخانه اعظم بوانات قرار گرفته است. آنچه امروز از آن باقی مانده تنها چند ستون و چند طاق از یک بنای عظیم بوده است. این بنا را متعلق به دوره ساسانیان می دانند.

4. قلعه تاریخی سیمکان: این قلعه در روستای سیمکان در جنوب غربی شهر بوانات واقع و باقی مانده از دوران زندیه است.

5. بقعه امامزاده شاه میر حمزه (ع) بنای امامزاده شاه میر حمزه بن موسی الکاظم (ع) در روستای امامزاده بزم در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهر بوانات قرار دارد. این بنا از عهده صفویه است و از زیارتگاههای مهم شهرستان است ایام سوگواری ائمه اطهار (ع) (بویژه تاسوعا و عاشورا ) نمام دستجات عزاری با تجهیزات خود از روستاهای مختلف بخش مرکزی در این مکان مقدس تجمع می کنند و به عزاداری می پردازند. این مکان اخیراً جاذبه توریستی هم پیدا کرده است. وجود 5 اصله درخت چنار تنومند و عبور یک رشته قنات از صحن امامزاده زیبایی خاصی ایجاد کرده است. منبر چوبی امامزاده به دستور دستور شاه عباس و از چوب صندل و آبنوس ساخته شده است. تاریخ ساخت منبر بوسیله حروف ابجد از کلمه فیض لم یزل استخراج می شود.

6. منبر جامع سوریان: این منبر در سال 771 هجری قمری به دستور مظفرالملک از محل ماترک خواجه سعدبن محمد و از چوب چنار و تزئینات از چوبهای عود، صندل، آبنوس، فوفل ساخته شده و دارای یازده پله است.

7. مجسمه طلائی به وزن 5/2 کیلوگرم که توسط یکی از کشاورزان در جنوب شهر موریان یافت شد و مربوط به عهد هخامنشیان بوده و به موزه ایران باستان انتقال یافته است.

8. کاروانسرای محمد برده شیراز ، این کاروانسرا قلعه ایست محکم، بجا مانده از عهد صفویه در یک آبادی بنام برده شیراز در شمال شهر بوانات.

9. قدمگاه محمد حنیفه، این مکان در جنوب شهر بوانات (4 کیلومتری) در دامنه کوه ختاوند قرار گرفته و عنوان تفرجگاه زیارتی است.

10. آثار تاریخی شیدان، روستای شیدان در 10 کیلومتری شرق بوانات قرار دارد این روستا قدیم الایام بنام شهر "ابله" (فرغ شیدان) شهرت داشته و حدود 10 آثار تاریخی از قبیل 7 قبرستان زرتشتی، محله بازار، حمام، آثار یک پل از عهد صفویه آثار یک مسجد از قرون پنجم و ششم هجری قمری.

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی

شهرستان بوانات در طول 36 و 53 و عرض 33 و 30 جغرافیایی و در شمال شرقی استان قرار دارد و از شرق و شمال به استان یزد (شرق به شهرستان خاتم، شمال یه شهرستان ابر کوه) از جنوب به شهرستانهای ارسنجان و مرودشت و از غرب به شهرستان خرمبید و پاسارگاد محدود می باشد.

حداقل ارتفاع این منطفه از سطح دریا 1505 متر و حداکثر ارتفاع (قله کوه ختاوند یا خاتون) 3362 متر

منطقه کوهستانی و سردسیر است . زمستانهای نسبتاً طولانی و سرد و دوره تابستانی کوتاه و خنک دارد. طول مدت یخبندان بطور متوسط 70 روز است. بردت هوا تا 20 درجه سانتی گراد بر صفر و حداکثر دما تا 34 درجه بالای صفر می رسد.

بوانات در سال 1316 (68 سال قبل) دارای بخشداری در سال 1343 دارای شهرداری رسمی و در سال 1374 به شهرستان ارتقاء یافت.

این شهرستان دارای 2 بخش :

الف) مرکزی با 4 دهستان و جمعیت 32210 نفر

ب) سرچهان با 3 دهستان و جمعیت 19788 نفر می باشد.

نقاط شهری

1. شهر بوانات (مرکز شهرستان) با 11142 نفر جمعیت، تاریخ تاسیس شهرداری سال 1342 می باشد

2. شهر کره ای مرکز پخش سر جهان با 3390 نفر جمعیت ، شهرداری کره ای در سال 83 تاسیس شد.

جمعیت عشایری: 12380 نفر که در فصل ییلاق در مناطق ییلاقی ساکن می شوند.

توضیح: آمار جمعیت شهرستان مربوط به سال 84 می باشد و از طریق خانه های بهداشت تهیه شده است.

جمعیت فعال: 74%

نرخ بیکاری: 14%

نرخ باسوادی: 58%

اشتغال زنان: 18%

وضعیت فرهنگی و اجتماعی

1- ویژگیهای جمعیتی: (بر اساس جدیدترین آمار و ذکر سال آمار برداری)

جمعیت شهرستان: 64401 نفر

درصد جمعیت روستایی: 80%

در صد جمعیت فعال: 72%

نرخ بیکاری: 14%

نرخ باسوادی: 58%

آموزش عالی:

در شهرستان بوانات یک مرکز آموزش عالی (دانشگاه پیام نور) دائر است. این مرکز دانشگاهی در سال 1384 تاسیس و راه اندازی شده است.

- تعداد دانشجویان: 1300 نفر

- تعداد رشته های تحصیلی: 8 رشته

- اسامی رشته ها: الهیات و معارف، روانشناسی، مدیریت بازرگانی، ریاضی کاربردی، علوم تربیتی، ادبیات فارسی، اقتصاد کشاورزی، زیست شناسی گیاهی

- تعداد دانشجویان بومی: 300 نفر

- تعداد دانشجویان غیر بومی: 10000 نفر

- وضعیت اساتید و اعضای هیات علمی:

· تعداد اساتید : 34 نفر

· بومی: 7 نفر

· غیر بومی: 27 نفر

آموزش و پرورش:

- تعداد مدارس: 182 واحد

- تعداد دانش آموزان:

1. پسر: 5531 نفر 13/50%

2. دختر: 5502 نفر 87/49%

مراکز مذهبی:

• تعداد مساجد: 94 واحد

• تعداد امامزاده ها: 10 واحد

• تعداد حسینیه ها: 10 واحد

وضعیت زنان شهرستان:

میانگین 5 ساله طلاق 47/10% می باشد.

مراکز هنری و کتابخانه ها:

- تعداد کتابخانه های دولتی: 3 واحد

- مراکز هنری: خانه فرهنگ، آموزش کلاسهای هنری

- کتابخانه های خصوصی: 305 واحد کتابخانه در کانونهای مساجد وجود دارد

تعداد نشریات: ندارد (یک ویژه نامه دارد)

محورهای توسعه و فرهنگی شهرستان:

توسعه فرهنگی انجمنهای نمایشی، خوشنویسی، موسیقی، ادبی، هنرهای تجسمی

2- آمار شهداء، مفقودین، آزادگان و جانبازان:

• شهداء: 191 نفر

• مفقودین: ---

• آزادگان: 8 نفر

• جانبازان: 97 نفر

شوراها

تعداد اعضای شورای اسلامی شهر و وابستگی جناحی آنها:

الف) تعداد اعضای شورای شهر (مرکز شهرستان) بوانات: 5 نفر

ب) تعداد اعضای شورای شهر کره ای (مرکز بخش سرچهان): 5 نفر

ج) تعداد اعضای شورای اسلامی روستایی: 206 نفر

قابلیت ها در امور اقتصادی، تولیدی، زیربنایی، صنعتی معادن، منابع زیرزمینی، کشاورزی، جنگلداری، امور دام و طیور، آبزیان و ...

الف) معادن

1. سنگهای تزئینی: بالغ بر 10 معدن سنگ تزئینی (عمدتاً مرمریت) در شهرستان فعال شده که یکی از آنها در سال 83 رتبه نمونه کشوری را کسب کرده است. (معدن سنگ شایان مرمریت) اخیراً یک معدن سنگ گرانیت سیاه نیز کشف و در شرف بهره برداری است.

2. معدن مس: یک معدن مس در 5 کیلومتری غرب شهرستان از حدود 10 سال قبل کشف و مورد مطالعه واقع و نتایج مطالعات مثبت بوده اما سرمایه گذاری برای استخراج از توان نیروهای شهرستان خارج است و کاشف معدن هنوز موفق به جذب سرمایه گذار نشده است.

3. معدن سیمان: نقاطی از منطقه برای ایجاد کارخانه تولید سیمان مستعد شناخته شده و از سال 82 شرکتی با نام شرکت کارخانه جات سیمان سوریان (بوانات) نقطه ای را انتخاب و کارهای مطالعاتی را انجام و در سال 83 قرارداد 70هکتار زمین برای ایجاد کارخانه با اداره منابع طبیعی شهرستان منعقد کرده اما هنوز کار احداث را آغاز نکرده است.

+ نوشته شده در 87/11/10ساعت 12:16 توسط محمد حسامپور |

نگین سبز فارس ( بوانات )

1

6

7

8

تقديم به پرستوهايى مهاجر بوانات

نوشته های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها